Teknik dokümantasyon
Metodoloji
Fonoloji'nin veri kaynaklarını, hesaplama yöntemlerini ve güncellenme döngüsünü şeffafça açıklar. Bilgi tutarsızlığı şüphesi olduğunda buraya başvurabilirsiniz.
Özet (TLDR)
- 📊 NAV — TEFAS resmi verisi, hafta içi 07:00–18:00 arası (sabahları 10 dakikada bir)
- 📋 KAP bildirimleri — kap.org.tr, birkaç dakikada bir tarama, AI özetli
- 🏛️ SPK kararları — bülten ve KAP duyuruları, fon künyesinde duyuru olarak
- 📈 TÜFE — TÜİK aylık manşet yayını (ay başı)
- 💰 Faiz — TCMB MPC politika faizi
- 🧮 Sharpe / Sortino — 90 günlük log-return + TCMB rf
- 📉 Reel getiri — nominal/CPI ile arındırılmış
Veri kaynakları
TEFAS (Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu)
Tüm fonların günlük NAV (Net Aktif Değer) fiyatı, yönetilen varlık (AUM), yatırımcı sayısı ve portföy dağılımı. fonGnlBlgSiraliGetir ve fonGetiriBazliBilgiGetir endpoint'leri. Hafta içi 07:00–18:00 arasında çekilir: sabah saatlerinde 10 dakikada bir, öğleden sonra seyrek aralıklarla. Fiyatlar TEFAS'ın ilan ettiği tarihle saklanır; alış ve satış valörü de TEFAS'tan alınır.
KAP (Kamuyu Aydınlatma Platformu)
Yatırım fonu ve halka açık şirket özel durum açıklamaları. Birkaç dakikada bir yeni bildirim taraması, AI ile Türkçe özet üretimi (önem skoru 1–5). Fonların portföy dağılım raporları ve pay alım satım (eşik) bildirimleri ayrı akışlarda işlenir.
TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu)
Aylık manşet TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi). Reel getiri hesabı için kullanılır. Ay başı yayın sonrası 24 saat içinde sync.
TCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası)
Politika faizi (gecelik repo), efektif kur. Sharpe risksiz faiz oranı (rf) için kullanılır. MPC kararı sonrası manuel/otomatik sync.
BIST + Borsa İstanbul
Hisse senedi fiyatları (BIST 100, sektör endeksleri), Beta hesabı için endeks return serisi.
Getiri hesabı
Getiriler TEFAS'ın yayımladığı birim pay fiyatı (NAV) üzerinden hesaplanır ve nominaldir. NAV'a fonun yönetim ücreti ve giderleri yansımıştır; yatırımcıdan satışta kesilen stopaj düşülmemiştir (brüt) — oran fon türüne ve alış tarihine göre değişir (vergi ve stopaj rehberi). Portföy ekranında stopaj sonrası (net) görünüm ayrıca seçilebilir. Reel getiri ayrıca gösterilir.
getiri_n_gün = (NAV_t / NAV_{t−n}) − 1
getiri_ytd = (NAV_t / NAV_yılbaşı) − 1
reel_getiri = (1 + nominal_getiri) / (1 + tüfe_yoy) − 1NAV_{t−n} bulunamazsa (TEFAS'ın eski tarih boşluğu) o döneme en yakın geçerli NAV kullanılır.
Risk metrikleri
Volatilite
σ_yıllık = stdev(log_returns_günlük) × √252
252 = TR borsa yılı işlem günü sayısı.
Sharpe (90 gün)
Sharpe = (R_90g − R_f_90g) / σ_90g
R_f = TCMB politika faizi (90 gün ortalama).
Sortino (90 gün)
Sortino = (R_90g − R_f) / σ_downside_90g
Volatilitenin sadece negatif kısmı (downside deviation).
Max Drawdown (1 yıl)
MDD_1y = max_{t ∈ [-365g, 0]} (peak_t − NAV_t) / peak_tEn yüksek tepeden en derin dibe oransal kayıp.
Beta (1 yıl, BIST 100)
β = cov(R_fund, R_BIST) / var(R_BIST)
BIST 100 endeksine göre regresyon eğimi. 365 günlük log-return penceresi.
Fiyat günü, kesim saati ve valör
Fon talimatları anlık fiyattan gerçekleşmez: talimat verildiğinde uygulanacak fiyat henüz bilinmez (ileri fiyatlama). Çoğu fonda kesim saati 13:30'dur; sonrasında verilen talimat bir sonraki iş gününe kalır.
Fonoloji her fiyatı TEFAS'ın ilan ettiği fiyat tarihiyle saklar. "Bugün" getirisi takvim gününü değil, fonun son iki fiyat tarihi arasındaki değişimi gösterir. Paranın ya da payların hesaba geçtiği gün (valör) fon künyesinde yer alır ve iş günü üzerinden sayılır.
Fon durumu: işlem kısıtları, SPK kararları ve tasfiye
Bir fonun alıma ya da satıma kapalı olup olmadığı TEFAS'tan okunur. SPK bültenindeki kararlar ve kurucunun KAP açıklamaları ise ayrıca işlenir ve fon künyesinde duyuru kartı olarak gösterilir: kararın türü, yürürlük tarihi ve kaynağı (bülten ya da KAP bildirimi) ile birlikte. İkisi arasında gecikme olabildiğinden, çelişki olduğunda duyuruda not düşülür.
Tasfiye kararı verilen fonlar listelerde işaretlenir; elindeki hisseler SPK Tasfiye sayfasında toplanır. Tasfiyenin yöntemini ve takvimini SPK belirler; Fonoloji bir satış takvimi ya da fiyat tahmini sunmaz.
Portföy dağılımı ve hisse pozisyonları
Dağılımlar fonların KAP'a yüklediği aylık ve haftalık portföy raporlarından okunur. Her rapor otomatik kalite kontrolünden geçer; ağırlık toplamı tutarsız ya da TEFAS varlık dağılımıyla çelişen raporlar gösterilmez.
Raporlar adet vermez, piyasa değeri verir. Bu yüzden lot tahminidir:
tahmini_lot = rapordaki_piyasa_değeri / rapor_günü_kapanış_fiyatı güncel_değer = tahmini_lot × anlık_fiyat sermaye_payı = tahmini_lot / (piyasa_değeri / fiyat)
Rapor tarihinden sonraki alım-satımlar bu tahmine yansımaz. Kesin nominal tutar için portföy şirketlerinin eşik bildirimleri ayrıca okunur; bu tutar şirketin tüm fonlarının toplamıdır ve yalnız %3, %5, %10… eşiklerinde güncellenir. Fiili dolaşım MKK'nın günlük verisidir; SPK'nın 2026/57 sayılı kararıyla 11 Eylül 2026'dan beri %10 ve üzeri paylar dışarıda sayılır. Yalnız nitelikli yatırımcıya satılan fonlar portföy raporu yayımlamaktan muaf olabildiği için bu fonların eşik altı pozisyonları görünmez.
Güncelleme döngüsü
| Veri | Sıklık | Kaynak |
|---|---|---|
| NAV (fiyat) | Hafta içi 07:00–18:00, sabahları 10 dakikada bir | TEFAS |
| Portföy dağılımı | Aylık / haftalık (rapor yayımlandıkça) | KAP fon raporları |
| KAP bildirimleri | Birkaç dakikada bir | KAP |
| Eşik (pay alım satım) bildirimleri | Yayımlandıkça | KAP |
| SPK kararları | Bülten yayımlandıkça (kontrol edilerek) | SPK bülteni + KAP |
| TÜFE | Aylık | TÜİK manşet |
| TCMB faiz | MPC sonrası (~5 hafta) | TCMB duyuru |
| Trading status | Günlük 03:15 TR | TEFAS aktif liste |
| Sharpe / metrics | Her NAV ingest sonrası | Fonoloji hesaplama |
Sık sorulanlar
Verileriniz resmi mi?
Ham veri resmi kaynaklı (TEFAS, KAP, TÜİK, TCMB). Türetilmiş metrikler (Sharpe, Sortino, Reel Getiri) bizim hesaplamamızdır — formüller yukarıda açıkça paylaşılmıştır.
Yatırım tavsiyesi veriyor musunuz?
Hayır. Fonoloji yalnızca veri ve analiz sunar. "Al", "sat", "tut" gibi öneriler yapmaz. Yatırım kararları kullanıcının sorumluluğundadır.
Hata fark ettim, nasıl bildirilirim?
İletişim sayfasından veya GitHub Issues (yakında açılacak) üzerinden bildirebilirsin.
Tarihsel veriniz ne kadar geriye gidiyor?
2021 Mayıs ayından itibaren günlük NAV serisi tutuluyor. Bazı yeni listelenen fonlar için bu süre kısalır.
Bir terimi anlamadım, nereye bakayım?
Sözlükte getiri ve risk ölçütlerinin yanında SPK, Takasbank, tasfiye, temerrüt, blokaj, takas ve valör gibi kavramlar sade Türkçeyle anlatılır.