İçindekiler · 9 bölüm
01TEFAS nedir?
TEFAS (Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu), yatırım fonlarının tek bir merkezi platformdan alınıp satılmasını sağlayan elektronik altyapıdır. 2009 yılında Takasbank bünyesinde kuruldu ve Takasbank tarafından işletilir.
TEFAS öncesinde her banka yalnızca kendi kurucu fonlarını satar, müşteriler farklı bankalardaki fonlara erişemezdi. TEFAS sonrasında bir bankada hesabı olan kullanıcı, başka bir banka veya portföy yönetim şirketinin fonunu da tek platformdan alabiliyor — bu rekabeti artırdı, ürün çeşitliliğini ölçeklendirdi.
28 Ekim 2026 itibarıyla TEFAS'ta 951 yatırım fonu işlem görüyor; emeklilik fonları için ayrı bir platform olan BEFAS'ta ise 311 emeklilik fonu var. Tasfiyedeki ve SPK kararıyla işleme kapatılan fonlar bu sayılara girmez. Güncel rakamlar için: istatistikler sayfası.
02Fon tipleri ve nerede işlem gördükleri
Türkiye'deki fonlar türüne göre farklı yerlerde alınıp satılır. TEFAS'ta yalnız yatırım fonları işlem görür; diğer türlerin kendi kanalları vardır:
- Yatırım fonlarıTEFAS
- TEFAS'ta işlem gören tür. Para piyasası, hisse senedi, borçlanma araçları, kıymetli madenler, karma, değişken, katılım gibi şemsiye fonlara ayrılır; bireysel yatırımcı için başlangıç noktasıdır. Serbest fonların çoğu ve nitelikli yatırımcıya özel fonlar TEFAS dışında satılır. Şu anda 951 yatırım fonu TEFAS'ta işlem görüyor.
- Emeklilik yatırım fonlarıBEFAS
- Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) fonları TEFAS'ta değil, emeklilik fonlarının alım satım platformu BEFAS'ta işlem görür. Bu fonları doğrudan satın almazsın; BES sözleşmen üzerinden emeklilik şirketinin sunduğu fonlar arasından dağılımını seçersin. Devlet katkısı ve vergi avantajı uzun vadeli birikime yöneliktir; sistemden erken ayrılırsan devlet katkısının bir kısmını ya da tamamını kaybedebilirsin. Şu anda 311 emeklilik fonu BEFAS'ta işlem görüyor.
- Borsa yatırım fonları (BYF / ETF)Borsa İstanbul
- Bir endeksi ya da emtiayı (ör. BIST 30, altın) izleyen, çoğunlukla pasif yönetilen fonlar. TEFAS'ta değil, Borsa İstanbul'da hisse senedi gibi aracı kurum hesabından seans içinde anlık fiyatla alınıp satılır. Gider oranları genelde düşüktür.
- Gayrimenkul ve girişim sermayesi yatırım fonları (GYF / GSYF)TEFAS dışı
- Nitelikli yatırımcılara yönelik fonlar; TEFAS'ta işlem görmez, satışları kurucu ya da aracı kurum üzerinden yapılır. Asgari yatırım tutarı yüksek, likiditesi düşüktür; fiyatlar genellikle daha seyrek açıklanır.
03Hesap açma
TEFAS'ta işlem yapmak için bir bankada yatırım hesabı veya aracı kurumda hesap açman gerekir. Türkiye'deki neredeyse tüm büyük bankalar TEFAS üyesidir:
- Bankalar: Ziraat, İş Bankası, Garanti BBVA, Akbank, Yapı Kredi, QNB Finansbank, TEB, Halkbank…
- Aracı kurumlar: İş Yatırım, Ak Yatırım, Yapı Kredi Yatırım, Garanti Yatırım, Ata Yatırım…
Hesap açma süreci genelde mobil uygulamadan dijital olarak 10–15 dakikada tamamlanır. Kimlik, MERNİS adres bilgileri ve yüz tanıma gerekir.
04Fon alım süreci
- Mobil banka uygulamasında Yatırım → Yatırım Fonu → Al menüsüne git.
- Fon kodunu (örn.
TTA,KUT,GSP) yaz veya kategori listesinden seç. - Almak istediğin tutarı (TL) veya pay sayısını gir.
- Emri onayla. SMS/şifre doğrulama gelebilir.
- Saat 13:30'a kadar verilen emirler aynı günün NAV'ından, sonra verilenler bir sonraki iş gününün NAV'ından gerçekleşir.
- Birim pay hesabına T+1 (bir sonraki iş günü) gözükür.
05Fon satış süreci
Alımın aynası: Yatırım → Yatırım Fonu → Sat. Pay sayısını veya tutarı belirt, onayla. T+1'de para hesabına yansır. Stopaj otomatik kesilir; net tutar hesabına yatar.
Bazı fonlarda likidite penceresi kısıtlaması olabilir (özellikle nitelikli yatırımcı / serbest fonlarda). Fon prospektüsünde belirtilir.
06Vergileme
Yatırım fonlarından elde edilen getiri üzerinden %10 stopaj kesintisi uygulanır (2026 itibarıyla). Stopaj fon tarafında otomatik kesilir; yatırımcının ek beyan yükümlülüğü yoktur.
- Hisse senedi yoğun fonlar (en az %75 yerli hisse) için stopaj oranı farklı uygulanabilir.
- BES emeklilik fonlarında 10 yıldan az tutulup çekilirse stopaj + devlet katkısı kaybı yaşanır.
- Kâr payı (temettü) dağıtımı yoktur; tüm getiri NAV artışı olarak yansır.
Ayrıntılar için: Vergi & Stopaj Rehberi.
07Fon seçim kriterleri
Sadece son haftaki getiriye bakarak fon seçmek tehlikeli — kısa vadeli sıçramalar yanıltıcıdır. Fonoloji'de bakman gereken metrikler:
- Kategori uyumu
- Risk toleransına göre Para Piyasası (düşük risk) ↔ Hisse Senedi Yoğun (yüksek risk) arası seç. Fon tarayıcı
- Sharpe oranı (90 gün)
- Riske göre düzeltilmiş getiri. 1 üzeri iyi, 2 üzeri çok güçlü. Sharpe nedir?
- Reel getiri (12 ay)
- Enflasyondan arındırılmış gerçek değer artışı. Negatifse fon TÜFE'nin altında kalmış demektir.
- AUM (Yönetilen Varlık)
- 100 milyon TL altı küçük fonlar likidite riski taşıyabilir. Büyük AUM'lu fonlar daha istikrarlıdır.
- Max Drawdown (1 yıl)
- En kötü senaryoda ne kadar düştüğü. %30'dan fazla drawdown agresif demektir.
- SPK risk skoru (1–7)
- 1 en düşük, 7 en yüksek risk. Para piyasası 1–2, hisse senedi 5–7 civarı tipik.
- Yönetim şirketi geçmişi
- Aynı şirketin diğer fonları nasıl performans gösteriyor? Yöneticiler
08Riskler
- Piyasa riski
- Hisse, tahvil, döviz, altın fiyat değişimleri fonun NAV'ını etkiler. En temel risk.
- Yönetim riski
- Aktif yönetimli fonlarda fon yöneticisinin kötü seçimleri zarar yazabilir. Endeks (pasif) fonlarda bu risk yoktur.
- Likidite riski
- Çok küçük fonlarda büyük satış emri NAV'ı zorlayabilir. Nitelikli yatırımcı fonlarında likidite kısıtlamaları olabilir.
- Kur riski
- Yabancı varlık içeren fonlar (eurobond, yabancı hisse) için TL değer kayıpları/kazançları söz konusudur.
- Vergi riski
- Stopaj oranları SPK/vergi düzenlemesi ile değişebilir.
Fon yöneticisinin iflası durumunda saklama Takasbank'ta olduğu için yatırımcı varlığı korunur. Ancak piyasa riski denetimle elimine edilemez.