ALKIM

Açılış

ALKİM Alkali Kimya, soda külü, krom kimyasalları ve diğer bazik kimyasallar üreten köklü bir BIST oyuncusu. Şirket, 2026 ilk çeyreğinde yatırımcılar için iki önemli sinyal veriyor: birincisi, satışlardaki düşüş ve marjlardaki sert erime; ikincisi, enflasyon muhasebesinin bilanço üzerinde yarattığı ek yük. Bu çeyrek, şirketin faaliyet yapısındaki kırılganlığı ve makroekonomik koşullara ne kadar duyarlı olduğunu bir kez daha gösteriyor. Geçen yılın aynı dönemine göre satışları %6,7 gerileyen ALKİM, brüt kâr cephesinde %81'lik bir erime yaşarken, FAVÖK'ü de negatife dönmüş durumda.

Satış Hikayesi

Toplam satışlar 1.238,4 milyar TL olarak gerçekleşmiş. Geçen yılın aynı çeyreğinde bu rakam 1.326,9 milyar TL idi. Yani nominal olarak bile %6,7 gerileme var. Enflasyonun yıllık %30'ların üzerinde seyrettiği bir ortamda bu, reel olarak ciddi bir hacim kaybına işaret ediyor. Şirket ne fiyat artışıyla ne de miktar artışıyla enflasyonu yakalayamamış. Bu noktada sektörel bazda bir değerlendirme yapmak faydalı olabilir: Alkali kimyasallar, ağırlıklı olarak cam, deterjan ve metalürji sektörlerine girdi sağlıyor. Talep tarafında bir yavaşlama mı var? Yoksa fiyat baskısı mı? Şu an eldeki veriler, satışlardaki düşüşün yalnızca geçici olmadığını, faaliyet kârlılığını da sert şekilde etkilediğini gösteriyor.

Çeyreklik trende baktığımızda, 2025/3 döneminde satışlar 1.326,9 milyar TL iken 2026/3'te 1.238,4 milyar TL'ye gerilemiş. Yani altı aylık bir dönemde düşüş belirginleşmiş. Satışların bu şekilde ivme kaybetmesi, şirketin pazar payı veya fiyatlama gücü konusunda soru işaretleri yaratıyor.

Kârlılık

Kârlılık cephesi adeta kırmızı alarm veriyor. Brüt kâr 41,7 milyar TL'ye gerilemiş; geçen yıl aynı dönemde 222,0 milyar TL'ydi. Yani brüt kâr %81,2 erimiş. Brüt marj (brüt kâr/satışlar) geçen yıl yaklaşık %16,7 iken bu çeyrekte %3,4'e düşmüş. Bu dramatik bir daralma. Hammadde maliyetleri, enerji fiyatları ve üretim verimliliği gibi faktörlerin etkili olduğu anlaşılıyor.

FAVÖK ise -14,4 milyar TL ile negatife geçmiş. Geçen yıl 163,9 milyar TL pozitif FAVÖK varken, bu çeyrekte faaliyetler nakit yaratmak bir yana, nakit tüketiyor. FAVÖK'ün bu denli bozulması, şirketin operasyonel verimliliğinin ciddi şekilde zedelendiğini gösteriyor. Özellikle sabit maliyetlerin yüksek olduğu kimya sektöründe, satışlardaki düşüş FAVÖK'ü orantısız şekilde etkiliyor.

Net dönem kârı -211,8 milyar TL zarar göstermiş. Geçen yılın aynı döneminde zarar -153,6 milyar TL'ydi. Zarar %37,9 büyümüş. Zarardaki artışın bir kısmı faaliyet performansındaki bozulmadan, bir kısmı da enflasyon muhasebesinin etkisinden kaynaklanıyor.

Bilanço Sağlığı

Bilanço tarafında öne çıkan iki nokta var: Toplam varlıklar geçen döneme göre %0,9 azalarak 6.853,7 milyar TL olmuş. Dönen varlıklar %5,3 gerilerken, duran varlıklar %2,1 artmış. Bu, şirketin uzun vadeli yatırımlarına rağmen kısa vadeli likiditesinde bir sıkışma olabileceğini düşündürüyor.

Net borç kalemi dikkat çekici: -91,5 milyar TL yani şirket net nakit pozisyonunda. Geçen dönemde de -30,3 milyar TL net nakit vardı. Bu, %201,8'lik bir artışla net nakitteki iyileşmeyi gösteriyor. Kulağa olumlu gelse de, buradaki nakit artışı faaliyetlerden değil, büyük olasılıkla borç azaltımı veya varlık satışından kaynaklanmış olabilir. Çünkü FAVÖK'ün negatif olduğu bir dönemde operasyonel nakit akışının pozitif olması beklenmez.

Özkaynaklar bir önceki döneme göre %4,3 azalarak 4.481,6 milyar TL'ye inmiş. Özkaynaklardaki bu düşüş, dönem zararının bilanço üzerindeki etkisini yansıtıyor. Özkaynak kârlılığı (ROE) bu çeyrekte negatif. Net borç/FAVÖK rasyosunu hesaplamak anlamlı değil çünkü FAVÖK negatif. Ancak net nakit pozisyonu ve özkaynak büyüklüğü (varlıkların %65'i özkaynak) şirketin finansal yapısının henüz kırılgan olmadığını gösteriyor.

Net Parasal Pozisyon (TAS 29)

Enflasyon muhasebesi, yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal tabloların gerçeğe uygun sunumu için kritik. ALKİM'in net parasal pozisyon kalemi -46,5 milyar TL olarak gerçekleşmiş. Geçen yıl aynı dönemde -82,4 milyar TL idi. Yani zarar %43,6 azalmış. Net parasal pozisyon, şirketin parasal varlıkları ile parasal yükümlülükleri arasındaki farktan kaynaklanan enflasyon kaybı veya kazancını gösterir. ALKİM'de negatif olması, şirketin parasal varlıklarının borçlarından fazla olduğunu, dolayısıyla enflasyon karşısında satın alma gücü kaybı yaşadığını anlatıyor.

Bu kalem, dönem zararının önemli bir bileşeni. Net dönem zararının 211,8 milyar TL olduğunu düşünürsek, bu zararın yaklaşık %22'si sadece parasal pozisyon kaybından geliyor. Yani faaliyet dışı faktörler de zararı körüklüyor. Ancak geçen yıla göre bu kaybın azalması, enflasyonun hızının düşmekte olduğuna veya şirketin parasal yapısını daha iyi yönettiğine işaret edebilir.

Yatırımcı için Ne Anlama Geliyor?

ALKİM bu çeyrekte, yüksek enflasyon ve durgun talep baskısı altında ezilen bir şirket profili çiziyor. Satışlar reel olarak düşmüş, brüt marj neredeyse sıfırlanmış, faaliyetler nakit tüketiyor. Enflasyon muhasebesi ise zararı büyüten bir unsur olarak devrede.

Fırsat açısından bakıldığında, şirketin net nakit pozisyonu ve görece güçlü özkaynak yapısı bir tampon oluşturuyor. Ayrıca kimyasallara olan talebin döngüsel olduğu biliniyor; ekonomik toparlanma ile birlikte marjların iyileşme potansiyeli var. Ancak mevcut veriler, bu toparlanmanın ne zaman geleceğine dair somut bir işaret vermiyor.

Riskler ise net: Satış trendi bozuluyor, maliyet baskısı sürüyor, enflasyon muhasebesi zararı artırıyor. Eğer bu eğilim birkaç çeyrek daha devam ederse, özkaynak yapısı da zayıflayabilir.

Özet KPI Tablosu

| Gösterge | 2026/3 | 2025/3 | Değişim | |----------|--------|--------|---------| | Satışlar (mlr TL) | 1.238,4 | 1.326,9 | -%6,7 | | Brüt Kâr (mlr TL) | 41,7 | 222,0 | -%81,2 | | FAVÖK (mlr TL) | -14,4 | 163,9 | -%108,8 | | Net Kâr (mlr TL) | -211,8 | -153,6 | +%37,9 zarar | | Net Borç (mlr TL) | -91,5 | -30,3 | -%201,8 (nakit arttı) | | Net Parasal Pozisyon (mlr TL) | -46,5 | -82,4 | +%43,6 (zarar azaldı) |

Sonuç olarak, ALKİM zorlu bir dönemden geçiyor. Yatırımcı, faaliyet performansındaki bozulmanın geçici mi yoksa yapısal mı olduğunu anlamak için önümüzdeki çeyreklerde satış hacmi ve marj verilerini yakından takip etmeli. Net nakit pozisyonu ve güçlü özkaynak yapısı şimdilik bir can simidi, ancak bu can simidinin ne kadar dayanacağını zaman gösterecek.

Yatırım tavsiyesi değildir.