Açılış
Makina Takım Endüstrisi (MAKTK), endüstriyel takım tezgâhları ve yedek parça üretimiyle sanayinin bel kemiğini oluşturan şirketlerden biri. 2026 yılının ilk çeyreğinde açıklanan finansallar, şirketin ciddi bir daralma içinde olduğunu gösteriyor. Satışlar geçen yılın aynı dönemine göre yarıya yakın düşmüş, kârlılık ise çok daha sert bir gerileme yaşamış. Bu tablo, hem talepteki zayıflamayı hem de enflasyon muhasebesinin yarattığı ek baskıyı net bir şekilde ortaya koyuyor.
Satış Hikayesi
Bu çeyrekte satışlar 185,8 milyar TL seviyesinde gerçekleşmiş; geçen yılın aynı çeyreğinde bu rakam 294,7 milyar TL idi. Nominal düşüş %37, ancak Türkiye’de enflasyonun %30’ları aştığı bir ortamda reel olarak kayıp çok daha derin. Enflasyondan arındırıldığında satışların neredeyse yarı yarıya eridiğini söylemek yanlış olmaz.
Çeyreklik trend için elimizde sadece geçen yılın aynı dönemi var; bu yılın ilk çeyreği bir önceki çeyreğe göre nasıl seyrediyor bilmiyoruz. Ancak yıllık karşılaştırma, talepte belirgin bir soğuma olduğunu gösteriyor. Sanayi üretim endekslerindeki yavaşlama ve yatırım iştahındaki daralma, MAKTK gibi yatırım malı üreticilerini doğrudan etkiliyor. Satışlardaki düşüşün enflasyon kaynaklı fiyat artışlarıyla maskelenmediğini, aksine hacim olarak da küçüldüğünü söyleyebiliriz.
Kârlılık
Kârlılık tarafında işler daha da vahim. Brüt kâr 57,1 milyar TL ile geçen yılın aynı dönemine göre %58,4 düşmüş. Brüt marj %30,7’den %19,5’e gerilemiş; bu da satışlardaki düşüşün maliyet yapısına birebir yansımadığını, sabit maliyetlerin ezici hale geldiğini gösteriyor.
FAVÖK ise 23,3 milyar TL ile geçen yılın aynı dönemine göre %73,9 azalmış. FAVÖK marjı %30,3’ten %12,6’ya inmiş. Bu, operasyonel verimliliğin ciddi şekilde bozulduğu anlamına geliyor. Satışlar düşerken sabit giderler aynı kaldığı için FAVÖK, satışlardaki düşüşün çok üzerinde bir oranda gerilemiş.
Net dönem kârı ise sadece 17,6 milyar TL; geçen yıl 120 milyar TL idi. Düşüş oranı %85,3. Burada devreye enflasyon muhasebesi giriyor. Net parasal pozisyon kalemi -15,4 milyar TL ile büyük bir negatif etki yaratmış. Geçen yıl aynı dönemde +8,1 milyar TL olan bu kalem, şirketin parasal varlıklarının enflasyon karşısında eridiğini gösteriyor. Diğer bir deyişle, şirket elinde nakit ve benzeri varlıkları tutarken satın alma gücü kaybı yaşamış. Bu da net kârın neredeyse tamamını silmiş.
Bilanço Sağlığı
Bilanço tarafına baktığımızda toplam varlıklar 2,65 trilyon TL ile bir önceki yıl sonuna göre hemen hemen sabit kalmış (sadece %0,4 artış). Dönen varlıklar 1,46 trilyon TL ile hafif artarken, duran varlıklar 1,19 trilyon TL ile sınırlı bir düşüş göstermiş.
Net borç 177,1 milyar TL ile önceki döneme göre %14,4 azalmış. Bu olumlu bir gelişme; şirket borçlarını azaltıyor. Ancak net borcun FAVÖK’e oranına bakmak lazım. Bu çeyreklik FAVÖK 23,3 milyar TL, yıllıklandırılmış FAVÖK tahmini 93 milyar TL civarında olsa bile (geçen yılın aynı dönemi 89,4 milyar TL idi) net borç/FAVÖK rasyosu 1,9x civarında kalıyor. Bu makul bir seviye. Şirketin borç yükü taşınabilir durumda.
Özkaynaklar ise 1,86 trilyon TL ile bir önceki yıl sonuna göre %1,1 azalmış. Azalma küçük olsa da, kârlılıktaki sert düşüşün özkaynakları aşındırmaya başladığını gösteriyor. Şirketin özkaynak oranı hala %70’in üzerinde, yani finansal yapı sağlam. Ancak bu gidişle kârlılık düzelmezse özkaynaklar daha hızlı eriyebilir.
Net Parasal Pozisyon (TAS 29)
Enflasyon muhasebesi, bu çeyrekte MAKTK için büyük bir kırılma noktası olmuş. Net parasal pozisyon kalemi -15,4 milyar TL ile geçen yılın aynı dönemindeki +8,1 milyar TL’ye göre tam tersine dönmüş. Bu, şirketin elinde yüksek miktarda parasal varlık (nakit, alacak) bulundurduğu anlamına geliyor. Enflasyon yükseldikçe bu varlıklar reel olarak eriyor.
Bu durum, şirketin bilanço yönetiminde bir uyarı işareti. Parasal varlıkların getirisi enflasyonun altında kaldığında, değer kaybı kârı doğrudan olumsuz etkiliyor. MAKTK’nın bu çeyrekte net kârının 17,6 milyar TL olmasına rağmen, net parasal pozisyon kaybı olmasaydı kâr 33 milyar TL civarında olabilirdi. Bu, enflasyon muhasebesinin operasyonel performansı ne kadar gölgelediğini gösteriyor.
Yatırımcı için Ne Anlama Geliyor?
MAKTK, bu çeyrekte satış ve kârlılık tarafında ciddi bir daralma yaşamış. Talepteki zayıflama operasyonel marjları aşındırırken, enflasyon muhasebesi de net kârı ek olarak baskılamış. Olumlu tarafı, bilanço yapısı hala sağlam: net borç düşük, özkaynak oranı yüksek. Şirket borçlarını azaltarak finansal riski yönetiyor.
Ancak fırsat arayan yatırımcı için dikkat edilmesi gereken noktalar var: Satışlardaki düşüşün kalıcı olup olmadığı, enflasyon muhasebesinin nasıl yönetileceği, ve şirketin sabit maliyet yapısını esnetip esnetemeyeceği. Önümüzdeki çeyreklerde talepte toparlanma sinyali gelmezse, marjların daha da daralması beklenebilir.
Yatırım tavsiyesi değildir.