Açılış
Parsan Makina, BIST’in köklü sanayi şirketlerinden biri olarak makina parçaları ve yedek parça üretiminde faaliyet gösteriyor. 2026/3AB dönemi ara dönem raporu, satışlarda çift haneli nomial büyümeye rağmen kârlılık cephesinde ciddi sıkıntılar yaşandığını ortaya koyuyor. Yüzeyde güçlü görünen bu büyümenin altında, enflasyon muhasebesinin (TAS 29) bilanço ve gelir tablosunu nasıl şekillendirdiği yatırımcı için anahtar soru. Şirketin operasyonel performansı ile raporlanan net zararı arasındaki uçurum, bu dönemin en dikkat çekici özelliği.
Satış Hikayesi
Satışlar geçen yılın aynı dönemine göre %48.8 artarak 1.669 milyar TL’ye ulaşmış. Nominal bazda bu, üzerinde durulması gereken bir büyüme. Ancak Türkiye’de 2026 itibarıyla enflasyonun %30-35 bandında seyrettiğini hatırlatmak gerek. Bu durumda satışlardaki reel büyüme yaklaşık %14-18 civarında kalıyor — yani enflasyonun önemli ölçüde üzerinde bir performans değil. Yine de çeyreklik bazda bir değerlendirme yapmak mümkün değil; zira sadece geçen yılın aynı çeyreğiyle karşılaştırma var. Satışların önceki çeyreğe (2025/12) göre nasıl seyrettiğini bilmiyoruz, dolayısıyla ivmeyi yorumlamak için bir sonraki raporu beklemek gerekiyor.
Brüt kârdaki artış ise sadece %1.9 ile satış büyümesinin oldukça gerisinde kalmış. Bu, maliyet enflasyonunun şirket tarafından fiyatlara tam olarak yansıtılamadığını ya da ürün karmasında marjı düşük ürünlerin ağırlığının arttığını işaret ediyor. Hammadde, enerji ve işçilik maliyetlerindeki artış, brüt kâr marjını baskılamış gibi görünüyor.
Kârlılık
Brüt kâr marjı geçen yıl %6.5 iken bu dönem %4.4’e gerilemiş. Bu yaklaşık 2.1 puanlık bir düşüş. Aynı dönemde FAVÖK ise %57.8 artışla 70.9 milyar TL olmuş. FAVÖK’ün brüt kârdan daha hızlı büyümesi, faaliyet giderlerinde (pazarlama, genel yönetim) bir iyileşme olduğuna işaret edebilir. Ancak FAVÖK marjına baktığımızda: geçen yıl %4.0 iken bu dönem %4.2’ye hafif yükselmiş. Yani operasyonel verimlilikte sınırlı bir artış var.
Net dönem kârı ise -360.8 milyar TL zarar ile geçen yıla göre daha az zarar etmiş (geçen yıl -475.3 milyar TL). İyileşme oranı %24.1 gibi görünse de, hala ciddi bir zarar söz konusu. Bu zararın temel kaynağı net parasal pozisyon kalemi — yani enflasyon muhasebesinin yarattığı -59.6 milyar TL’lik zarar. Aslında faaliyet kârı (FAVÖK) pozitif olmasına rağmen, enflasyonun parasal varlıklar (nakit, alacak) üzerinde yarattığı erime ve borçların enflasyon karşısında reel olarak azalmasından kaynaklanan bu kalem, şirketi zarara sürüklemiş.
Bilanço Sağlığı
Toplam varlıklar bir önceki döneme (2025/12) göre sadece %3.4 artmış, 25.54 milyar TL olmuş. Duran varlıklar neredeyse sabit kalırken (+%0.5), dönen varlıklar %32.9 artış göstermiş. Bu artış büyük ölçüde ticari alacaklar ve stoklardaki enflasyon kaynaklı yükselişten kaynaklanmış olabilir.
Özkaynaklar ise %1.3 gibi çok düşük bir artışla 15.09 milyar TL’de kalmış. Bu dönemde net borç %18.1 artarak 5.31 milyar TL’ye yükselmiş. Net borç / FAVÖK rasyosuna baktığımızda: yıllıklandırılmış FAVÖK’ün 2025/12’de 123 milyar TL civarında olduğunu varsayarsak (2025/12 net kâr -1235.5 milyar TL iken FAVÖK verisi yok, ancak 2026/3’te 70.9, 2025/3’te 44.9), kabaca yıllık FAVÖK 200 milyar TL varsayalım. Bu durumda net borç/FAVÖK 0.27x gibi son derece düşük bir seviye. Yani şirketin borç yükü çok hafif. Ancak bu rasyo, enflasyon muhasebesinin etkisini göstermez; borçların enflasyon karşısında reel olarak eridiği düşünüldüğünde aslında daha da iyimser bir tablo var.
Net Parasal Pozisyon (TAS 29)
Bu kalem, enflasyon muhasebesi altında bir şirketin parasal varlık ve yükümlülüklerinin satın alma gücü kaybını veya kazancını ölçer. Parsan için -59.6 milyar TL zarar, yani parasal pozisyon enflasyon karşısında kaybetmiş. Bu, şirketin net parasal varlık pozisyonunda olduğu anlamına gelir: yani nakit, alacak gibi değeri enflasyona duyarlı varlıkları, borçlarından daha fazla. Bu durum, enflasyon yükseldikçe bilançoyu olumsuz etkiler. Geçen yıla göre zararın artması (-48.7 milyar TL → -59.6 milyar TL), enflasyonun hala yüksek seyretmesiyle uyumlu.
Önemli nokta: net parasal zarar, brüt kârın (%4.4 marj) yaklaşık %80'ine denk geliyor. Yani operasyonel kârlılığın büyük kısmı enflasyon muhasebesi nedeniyle yok oluyor. Bu, yatırımcı için kritik bir uyarı: şirketin gerçek kazanç gücünü anlamak için enflasyon düzeltmesi yapılmış kâr rakamlarına bakmak gerek.
Yatırımcı için Ne Anlama Geliyor?
Parsan Makina, satış büyümesini sürdüren ancak enflasyon muhasebesinin ciddi şekilde zarar yazdırdığı bir görünüm sergiliyor. Brüt marjdaki daralma maliyet yönetiminde zayıflığa işaret ederken, düşük borçluluk ve güçlü özkaynak yapısı finansal dayanıklılık sağlıyor.
- Fırsatlar: Düşük net borç/FAVÖK, şirkete yatırım ve büyüme için esneklik tanıyor. Operasyonel kârlılık pozitif; enflasyonun yavaşlaması durumunda net parasal zararın azalmasıyla gerçek kârlılık ortaya çıkabilir.
- Riskler: Brüt kâr marjındaki baskı sürüyor. Net parasal pozisyon zararı, enflasyon %30+ olduğu sürece devam edecek gibi görünüyor. Ayrıca, satışların reel büyümesi sınırlı; bu da talebin gücü konusunda soru işareti yaratıyor.
- Dikkat noktası: Çeyreklik trend verisi eksik olduğundan, satış ivmesi hakkında kesin bir şey söylemek için bir sonraki ara dönem raporunu beklemek gerekir. Ayrıca, duran varlıkların neredeyse sabit kalması, şirketin kapasite artırımı yapmadığını düşündürüyor.
Özetle: Parsan, mali açıdan sağlam bir bünyeye sahip olmasına rağmen, enflasyonun operasyonel kârlılığı silmesi nedeniyle yatırımcıyı hayal kırıklığına uğratabilir. Hisse, enflasyonun düşüş trendine girdiği bir ortamda daha cazip hale gelecektir. Kısa vadede dalgalı görünüm beklenebilir.
Yatırım tavsiyesi değildir.